Kredit sistemi ilə tədris
Bakalavriat və magistraturada tədris kredit sistemi ilə aparılır: hər tələbənin fərdi tədris planı var, fənlər kreditlə ölçülür, bakalavr 240, magistr 120 kredit toplayır.
- Tədris ili40 həftə (əyani)
- 1 kredit30 saatlıq iş
- Bakalavriat / magistratura240 / 120 kredit
Akademiyada bakalavriat və magistratura səviyyələrində tədris Nazirlər Kabinetinin 24 dekabr 2013-cü il tarixli 348 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş qaydalar və Akademiyanın «Kredit sistemi ilə tədrisin təşkili qaydaları» (ADDA-TL-027) əsasında aparılır. Dənizçilik ixtisaslarında STCW Konvensiyasının və IMO model kurslarının tələbləri də nəzərə alınır. Qaydalar əyani (tədrisə tam və qismən cəlb olunma) və qiyabi təhsilə şamil edilir, kredit sistemini Tədris ofisi və dekanlıqlar tənzimləyir.
Tədris ili və kreditlər
- Tədris ili iki semestrdən (payız və yaz) ibarətdir; yay tətilində 6 həftəyə qədər yay semestri təşkil oluna bilər.
- Əyani təhsildə tədris ili 40 həftədir, hər semestr 20 həftə (o cümlədən 5 həftə imtahan sessiyası).
- Qiyabi təhsildə tədris ili 32 həftədir. Hər semestr 16 həftədir: 12 həftə sərbəst hazırlıq, 3 həftə nəzəri dərslər, 1 həftə imtahan sessiyası; semestrə 24 kredit müəyyən edilir.
- 1 kredit tələbənin auditoriya və auditoriyadankənar 30 saatlıq işidir. Həftəlik yük 45 saat, yəni 1,5 kreditdir; təcrübəyə, imtahanlara və buraxılış işinə ayrılan hər həftə də 1,5 kredit sayılır.
- Semestrə tədrisə tam cəlb olunan (full-time) tələbəyə 30, qismən cəlb olunan (part-time) tələbəyə 20-yə qədər kredit müəyyən edilir. Bir semestrdə götürülən kreditlər 40-dan çox ola bilməz.
- Bakalavriatda 240, magistraturada (normativ müddət 2 il) 120 kredit toplamaq məcburidir.
Dəniz təcrübəsi
STCW Konvensiyasının tələblərinə görə dənizçilik ixtisaslarında 52 həftə təcrübə (üzmə) nəzərdə tutulur. Bunun 14 həftəsi diplomqabağı üzmə təcrübəsidir və 21 kredit verir; qalan 38 həftə kreditsiz, lakin məcburidir. Ətraflı: Təcrübə (praktika), Diplomqabağı təcrübə.
Fərdi tədris planı
- Hər tələbənin fərdi tədris planı var: tədris ili ərzində keçəcəyi fənlər, onların kreditləri və müəllimlər.
- Birinci kurs tələbəsinin planını fakültə hazırlayır, tələbə onu 10 sentyabradək alır.
- Sonrakı illərdə tələbə planını özü tərtib edir və 5–15 iyul tarixlərində fakültəyə təqdim edir, 10 sentyabradək düzəliş edə bilər. Planı vaxtında təqdim etməyən tələbənin təhsili ixtisasın tədris qrafikinə uyğun təşkil olunur.
- Plan tərtib edilərkən fənlərin ardıcıllığı (prerekvizitlər) gözlənilir; əvvəlki ildən akademik borcu qalan fənlər plana birinci daxil edilir.
- Sonradan dəyişiklik edilmir. Yalnız payız semestrindən akademik borcu qalanlar qış tətilinin ilk həftəsində növbəti semestrin planına düzəliş edə bilər.
- Fənn üzrə müəyyən sayda tələbə yığılmadıqda həmin fənn tədris olunmur və tələbələr planlarını dəyişir.
Akademik məsləhətçi (tyutor)
Tyutor rektorun əmri ilə təyin olunur. O, tələbəyə fərdi tədris planını tərtib etməyə və dəyişməyə kömək edir, tədris prosesi ilə bağlı məlumat və sənədləri təqdim edir, tələbələrin hüquqlarını və akademik maraqlarını qoruyur, yay semestrinin təşkilində iştirak edir.
Davamiyyət
Fənn üzrə auditoriya saatlarının müəyyən həddindən çoxunda iştirak etməyən tələbə həmin fəndən imtahana buraxılmır. Elmi Şuranın qərarı ilə bu hədd bakalavriatın əyani formasında 15, qiyabi formasında və magistraturada 20 faizdir. Üzrlü səbəb (xəstəlik, yaxın qohumun vəfatı və s.) rəsmi sənədlə təsdiqləndikdə hədd 25 faiz götürülür (Daxili intizam qaydaları). Milli yığma komandaların üzvü olan idmançı-tələbələrə bu məhdudiyyət şamil edilmir.
Akademik borc və təkrar imtahan
- Fəndən müvəffəq qiymət alan tələbə həmin fənnin kreditlərini qazanır. Qeyri-müvəffəq qiymət alan və ya imtahanda iştirak etməyən tələbənin həmin fəndən akademik borcu yaranır.
- Akademik borcu olan tələbə fənni yenidən dinləmədən təkrar imtahan verə bilər: hər semestrdə ən çox iki fəndən, hər fəndən bir dəfə. Bu imtahanın haqqını, fənn üçün müəyyən olunan məbləğin 25 faizindən çox olmamaqla, Elmi Şura müəyyən edir.
- Üzrlü səbəbdən imtahanda iştirak etməyən tələbəyə növbəti semestrin dərsləri başlayanadək bir dəfə ödənişsiz imtahan vermək imkanı yaradılır.
- Digər hallarda fənn yenidən dinlənilir. Borcu ləğv etmək üçün yay semestri və əlavə kəsir qrupları da təşkil olunur.
- Semestrdə akademik borcu qalan tələbə növbəti semestrdə təqaüddən məhrum edilir; bütün fənlərdən kreditləri qazandıqda təqaüd bərpa olunur.
- Normativ müddətdə kreditləri toplaya bilməyən tələbə xaric edilmir, təhsilini ödənişli əsaslarla davam etdirir. Ödəniş illik təhsil haqqının 60-a bölünüb götürülən fənlərin kreditlərinə vurulması ilə hesablanır.
- Normativ müddətdən sonrakı 3 il ərzində (hərbi xidmət müddəti nəzərə alınmadan) kreditləri toplaya bilməyən tələbə məzmunu əsaslı dəyişmiş peşə hazırlığı fənlərindən əvvəl qazandığı kreditləri itirir.
Əlavə fənlər və mobillik
- Tədrisə tam cəlb olunan tələbə ödənişli əsaslarla əlavə fənn seçə bilər. Dövlət sifarişi ilə oxuyan və bütün fənlərdən 81–100 bal toplayan tələbə öz ixtisası üzrə əlavə fənni ödənişsiz seçə bilər.
- Tələbə Akademiyanın razılığı ilə digər ali təhsil müəssisələrində, o cümlədən xaricdə kredit qazana bilər; belə kreditlər ixtisas üzrə kreditlərin 30 faizindən çox olmamalıdır. Mobillik üçün akademik transkript, ərizə forması, tədris razılığı və məlumat paketi tələb olunur (Mübadilə və Erasmus+).
- Tələbə öz akademik transkriptini təhsil dövründə istənilən vaxt ala bilər (Diplom və akademik transkript).
Tədris prosesinin təşkili
Tədris ilinə hazırlıq (akademik yükün bölünməsi, auditoriya, laboratoriya və trenajorların hazırlanması, metodik materiallar), tələbələrin qəbulu, imtahanlar, kursdan kursa köçürmə, təcrübələr və yekun dövlət attestasiyası «Kredit sistemi ilə tədris prosesinin təşkili» təlimatı (ADDA-TL-003) üzrə aparılır. Dərs növləri: Tədrisin təşkili və dərs növləri.