Dəniz naviqasiyası mühəndisliyi

Bakalavriat səviyyəsinin «Dəniz naviqasiyası mühəndisliyi» ixtisası üzrə Təhsil Proqramı «Təhsil haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununa, Nazirlər Kabinetinin müvafiq qərarlarına, «Ali təhsilin bakalavriat səviyyəsi üzrə ixtisasların (proqramların) Təsnifatı»na və «Dəniz nəqliyyatı gəmilərində xidmət Nizamnaməsi»nə (DNGXN) uyğun hazırlanmışdır.

Proqram həmçinin Azərbaycan Respublikasının üzvü olduğu Beynəlxalq Dəniz Təşkilatının (IMO) sənədlərinə əsaslanır: «Dənizçilərin hazırlanmasına, onlara diplom verilməsinə və növbə çəkməyə dair» 1978-ci il tarixli Beynəlxalq Konvensiya (STCW-78, əlavələrlə — A-II/1 və A-II/2 bölmələri), MARPOL 73/78, SOLAS-74, eləcə də IMO-nun 7.01 və 7.03 nömrəli Model Kursları.

Proqramın məqsədləri

• İxtisas üzrə məzunun kompetensiyalarını, ixtisasın çərçivəsini, fənlər üzrə tədris və öyrənmə metodlarını, qiymətləndirmə üsullarını və təlim nəticələrini müəyyənləşdirmək
• Kadr hazırlığı üçün infrastruktura və kadr potensialına olan tələbləri müəyyən etmək
• Tələbənin təcrübə keçmə, işə düzəlmə və təhsilini artırma imkanlarını müəyyənləşdirmək
• Tələbələri və işəgötürənləri məzunların əldə etdiyi bilik və bacarıqlar barədə məlumatlandırmaq

Mənbə: Təhsil Proqramı, 2020

Ümumi kompetensiyalar

• İxtisası üzrə Azərbaycan dilində şifahi və yazılı kommunikasiya bacarıqları
• İxtisası üzrə ən azı bir xarici dildə (ingilis dili daha məqsədəuyğundur) kommunikasiya bacarıqları
• Azərbaycan dövlətçiliyinin tarixi, hüquqi, siyasi, mədəni və ideoloji əsasları, müasir dünyadakı yeri və rolu barədə sistemli biliklər
• Milli dövlətimizin qarşılaşdığı təhdid və çağırışları müəyyən etmə bacarığı
• İş yerində informasiya texnologiyalarından istifadə qabiliyyəti
• Komandada işləmək və problemin həllinə ortaq yanaşma bacarığı
• Yeni şəraitə uyğunlaşmaq, təşəbbüs irəli sürmək qabiliyyəti
• Fəaliyyətində sosial və ekoloji məsuliyyət, vətəndaş şüuru və etik yanaşma
• Bilik və bacarıqlarını inkişaf etdirmək məqsədilə özünüqiymətləndirmə və özünütənqid bacarığı
• Peşə fəaliyyətində təbiət elmlərinin əsas qanunlarından, riyazi metodlardan və modelləşdirmədən istifadə bacarığı

Peşə kompetensiyaları

• Dənizçilik peşəsi sahəsində — o cümlədən STCW-78, SOLAS-74 və COLREG-72 tələbləri üzrə — biliklərə sərbəst yiyələnmək; su nəqliyyatının elmi-texniki, hüquqi və iqtisadi problemlərini bilmək
• Gəmi hərəkətdə və dayanacaqda olan zaman naviqasiya növbətçiliyi vəzifəsini yerinə yetirmək (STCW-78, DNGXN)
• Gəminin və heyətin təhlükəsizliyinin təmin olunmasında (SOLAS-74, COLREG-72) və ətraf mühitin çirklənmədən qorunmasında (MARPOL 73/78) milli və beynəlxalq tələblərə uyğun biliklərini tətbiq etmək
• Tələb olunan səviyyədə vizual və eşitmə müşahidəsi aparmaq; gəmilərin həddən artıq yaxınlaşmasının və toqquşmalarının qarşısının alınması üçün mövcud texniki vasitələrdən istifadə etmək (COLREG-72)
• Gəminin manevr və idarə edilməsinin əsaslarını bilmək — suda olan adamın xilas edilməsi, lövbərə durma və körpüyə yanalma əməliyyatları daxil olmaqla
• Dəniz naviqasiyasının texniki vasitələrinin, gəmi rabitə sisteminin, gəmi energetik qurğuları və köməkçi mexanizmlərinin istifadəsini və texniki istismarını təmin etmək
• Observasiyaların dəqiqliyini qiymətləndirməklə gəminin yerinin təyin edilməsinin nəzəri əsaslarını bilmək və praktiki səriştəyə malik olmaq
• Qəza halları və fövqəladə situasiyalarda beynəlxalq və milli tələblərə uyğun hərəkət etmək, risklərin qiymətini təyin etmək
• Dayanıqlılıq haqqında informasiyanın köməyi ilə gəminin oturumu və gövdəsinin gərginliklərinin hesabatlarını aparmaq
• Lazımi istismar sənədlərini ingilis dilində aparmaq
• İnformasiya texnologiyalarının köməyi ilə yeni bilik və bacarıqlara sərbəst yiyələnmək və onları praktiki fəaliyyətdə tətbiq etmək
• İnformasiya təhlükəsizliyi tədbirlərini bilmək və onlara əməl etmək, o cümlədən dövlət sirrini qorumaq
• Gəminin təhlükəsiz istismarı və yük daşımaların səmərəliliyinin yüksəldilməsi istiqamətində elmi-tədqiqat işlərində iştirak etmək
• Gəmi sürücülüyü elminin müasir yeniliklərinə bələd olmaq və idarəetmə prosesini təkmilləşdirmək

Mənbə: Təhsil Proqramı, 2020

Proqramı bitirən məzun:

• Naviqasiya növbətçiliyini müstəqil həyata keçirmək, gəminin yerini müəyyənləşdirmək və hərəkət planını qurmaq bacarığına yiyələnir
• SOLAS-74, COLREG-72 və MARPOL 73/78 tələblərinə uyğun olaraq gəminin, heyətin təhlükəsizliyini və ətraf mühitin qorunmasını təmin etmək bacarığı qazanır
• Qəza və fövqəladə hallarda beynəlxalq və milli qaydalara uyğun qərar qəbul edir, riskləri qiymətləndirir
• Gəmi naviqasiya və rabitə sistemlərini, energetik qurğularını texniki istismar edə bilir
• Peşə fəaliyyətini ingilis dilində sənədləşdirmək və aparmaq bacarığına yiyələnir

Bu nəticələr STCW-78 Konvensiyasının A-II/1 və A-II/2 bölmələrinin tələbləri əsasında formalaşdırılıb.

Mənbə: Təhsil Proqramı, 2020 (peşə kompetensiyalarının xülasəsi)